Najstarszy budynek w Białymstoku ma około 400 lat. Zobacz jak wygląda podziemna krypta i barokowe wnętrze Starego Kościoła Farnego[ZDJĘCIA]

Piotr Łozowik
Piotr Łozowik
Udostępnij:
Jako pierwsi kościół w Białymstoku zbudowali przed 1547 rokiem właściciele miejscowych dóbr - Raczkowicze. Nieznane są losy pierwszej drewnianej świątyni. Kolejny właściciel Białegostoku, Piotr Wiesiołowski, ufundował w 1581 r. nowy kościół, również drewniany, pod wezwaniem Trójcy Świętej.

Murowany kościół

W 1617 r. Wiesiołowscy rozpoczęli budowę kościoła murowanego pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, prace zakończono w roku 1626. Kościół ten, z pewnymi przeróbkami, przetrwał do dziś.

Na jednej z tablic wewnątrz świątyni widnieje napis po łacinie

Na cześć Boga Najwyższego Trójcy Świętej, Najświętszej Marii Panny i Wszystkich świętych, świątynię od fundamentów wzniósł Piotr Wiesiołowski marszałek Wielkiego Księstwa Litewskiego, starosta kowieński, tykociński

Pod koniec XVII w. Białystok zyskał nowych opiekunów - Branickich, którzy mieli ogromny wpływ na dalsze losy grodu nad Białą. Zwłaszcza Jan Klemens Branicki lubował się w budowach, zmianach i przepychu. Za jego czasów tkanka urbanistyczna i architektoniczna Białegostoku uległa dużym zmianom, co widać doskonale za naszych czasów.

Również stara świątynia nie ustrzegła się pewnych zmian i przeróbek, które miały uwspółcześnić budowlę i przebudować ją ze stylu renesansowego na barokowy. Najwięcej zmian przyniosły lata w połowie XVIII w.

  • 1751 rok - ściany świątyni zostały pokryte polichromią (autorstwa Antoniego Herliczki)
  • 1751 rok - we wnętrzu swoje miejsce znalazły rzeźby świętych Piotra i Pawła (wykonane przez Jakuba Fontanę lub Jana Jakuba Plerscha)
  • 1752 rok - przebudowa kościoła, który zyskał wówczas również nowe elementy wystroju
  • 1753 rok - Branicki ufundował nowe organy zbudowane przez Antoniego Wierzbowskiego z Warszawy

Kościół - mauzoleum

Stary Kościół Farny stanowił mauzoleum rodzinne rodu Gryfitów – Branickich. Ufundowała je żona Stefana Mikołaja i matka Jana Klemensa – Katarzyna Scholastyka z Sapiehów.

Do dziś świadczą o tym nagrobki i urna. W nagrobku z czarnego marmuru (proj. Kacper Bażanka) pochowane są serca

  • Katarzyny Aleksandry z Czarneckich Branickiej (zm. 1698), babki Jana Klemensa
    oraz
  • Stefana Mikołaja Branickiego (zm. 1709), ojca Jana Klemensa

Nad sarkofagiem umieszczony jest kartusz z rodowymi herbami

  • Gryfem (Branickich)
  • Lisem (Sapiehów)
  • Łodzią (Czarneckich)
  • oraz koroną

Drugi nagrobek, z różnokolorowego marmuru i złoconego brązu został wykonany we Włoszech na zamówienie Izabelli z Poniatowskich. Pochowane jest w nim serce Jana Klemensa Branickiego (zm. 1771). Urna podtrzymywana jest przez herbowe Gryfy, a całość zamyka piramida, na której widać profil Branickiego

Podziemna krypta

W 1980 roku został przeprowadzony kapitalny remont i konserwacja wnętrz kościelnych. Odkryto wówczas krypty grobowe, znajdujące się pod świątynią. W podziemnej krypcie kościoła pochowani są między innymi

  • Izabella z Poniatowskich Branicka (zm.1808, trumna klasycystyczna z drzewa mahoniowego)
  • Katarzyna Poniatowska (zm. 1772, trumna rokokowa, bogato złocona)
  • abp Edward von Ropp (zm. 1939, przywiezionego do Białegostoku w 1983), biskup diecezji mińsko-mohylewskiej
  • abp Edward Kisiel (zm. 1993)

Do dziś nie wiadomo kto jeszcze spoczywa w podziemiach najstarszego białostockiego kościoła.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wakacje jak benzyna, co tydzień jest drożej KOMENTARZ

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie