Dziś ważna decyzja dla kredytobiorców. Co zrobi Rada Polityki Pieniężnej w sprawie stóp procentowych? O ile wzrosną raty kredytów?

OPRAC.:
Maciej Badowski
Maciej Badowski
Rada Polityki Pieniężnej w październiku 2021 r. rozpoczęła cykl podnoszenia stóp procentowych i dokonała podwyżki już na dziewięciu kolejnych posiedzeniach.
Rada Polityki Pieniężnej w październiku 2021 r. rozpoczęła cykl podnoszenia stóp procentowych i dokonała podwyżki już na dziewięciu kolejnych posiedzeniach. Joanna Urbaniec/ Polska Press
Udostępnij:
Dziś Rada Polityki Pieniężnej najprawdopodobniej podejmie decyzję o kolejnym podniesieniu poziomu stóp procentowych. – Dojdzie do dziesiątej z rzędu podwyżki stóp procentowych. Właściwie tylko tyle możemy przyjąć za pewnik przed czwartkowym posiedzeniem RPP – zauważa Bartosz Sawicki, analityk Cinkciarz.pl. Rozstrzał dotyczący nadchodzącej podwyżki stóp jest duży, od 50 do 100 pb. – wskazują analitycy Ebury. – Jeśli decyzją RPP na posiedzeniu lipcowym stopa referencyjna zostanie podwyższona o kolejne 75 punktów bazowych, raty kredytów hipotecznych znów znacząco wzrosną – mówi Natalia Bihun, Lendi.

Rada Polityki Pieniężnej w październiku 2021 r. rozpoczęła cykl podnoszenia stóp procentowych i dokonała podwyżki już na dziewięciu kolejnych posiedzeniach. Tempo zacieśniania zostało zintensyfikowane w odpowiedzi na agresję Rosji na Ukrainę. Wojna za naszą wschodnią granicą – poprzez skokowy wzrost cen paliw i żywności – dolała oliwy do ognia już wcześniej silnej presji cenowej. W II kw. b.r. stopy zostały wywindowane łącznie aż o 2,5 pkt proc. i są na poziomie 6 proc.

Kolejna podwyżka stóp procentowych. To pewne

– Dojdzie do dziesiątej z rzędu podwyżki stóp procentowych. Właściwie tylko tyle możemy przyjąć za pewnik przed czwartkowym posiedzeniem Rady Polityki Pieniężnej – prognozuje Bartosz Sawicki, analityk Cinkciarz.pl. – Strach przed recesją i słabnąca konsumpcja zmniejszają ryzyko, że inflacja utrwali się na bardzo wysokim poziomie. Oznacza to, że do zapanowania nad cenami nie będą potrzebne dwucyfrowe stopy procentowe i może wystarczyć podwyżka o mniejszej skali niż w dwóch poprzednich miesiącach, kiedy stopy rosły po 75 pkt bazowych – dodaje.

Jednocześnie ekspert podkreśla, że decyzja będzie podejmowana w momencie, gdy rynki finansowe znajdują się "w oku cyklonu, co na ciężką próbę wystawia złotego". – To, co mogłoby spowodować, że kredytobiorcom spadnie kamień z serca, dolałoby oliwy do ognia wyprzedaży polskiej waluty – wskazuje.

Władze monetarne między młotem recesji a kowadłem inflacji

Na starcie nowego kwartału inwestorom głęboko w oczy zagląda widmo ogólnoświatowej recesji. Sawicki przyznaje, że jej ryzyko jest szczególnie wysokie na Starym Kontynencie, gdzie do wysokich cen gazu dołączają zagrożenia związane z kryzysem energetycznym.

Powołując się na dane z kraju, ekspert przyznaje, że "koniunktura wytraciła impet". Do tego dochodzi rekordowa inflacja - w czerwcu ceny konsumenckie rosły nad Wisłą w najwyższym tempie od ćwierćwiecza, ich dynamika osiągnęła 15,6 proc. rok do roku.

– Jest przy tym zdecydowanie za wcześnie, by postawić wiarygodną diagnozę, że presja cenowa osiągnęła swoje maksima i będzie w kolejnych miesiącach wygasać. Sprawia to, że na czwartkowym posiedzeniu Rada Polityki Pieniężnej staje przed szczególnie trudnym zada-niem. Można powiedzieć, że władze monetarne znalazły się między młotem recesji a kowadłem inflacji – komentuje Sawicki.

Przed nami kolejna podwyżka stóp procentowych

– Serie podwyżek stóp procentowych zapoczątkowane na jesieni spowodowały znaczny wzrost rat kredytowych. Co gorsze – nic nie wskazuje na to, aby poziom inflacji się zatrzymał, a tym bardziej zaczął maleć. Oznacza to, że 7 lipca na posiedzeniu RPP może nas czekać kolejna podwyżka stóp procentowych – zauważa w przesłanym nam komentarzu Natalia Bihun, Lendi.

Ekspertka spodziewa się, że kolejna podwyżka będzie łagodniejsza niż te wcześniejsze lub spodziewane przez ekonomistów i wyniesie tym razem "25 lub 50 punktów bazowych".

– Obawiam się jednak, że to nie jest jeszcze ten czas na łagodzenie, a RPP podejmie decyzję o podwyższeniu obecnych stóp o kolejne 75 punktów bazowych. Taka sytuacja po raz kolejny mocno odbije się na domowych budżetach. Na 30 czerwca 2022 roku najpopularniejszy WIBOR 3M wyniósł 7,05 proc., co oznacza, że osiągnął on najwyższe odczyty od wielu lat – wyjaśnia.

Raty kredytów mocno w górę

Dotychczasowe podwyżki i perspektywa ich kontynuacji przełożyły się na szybowanie trzy-miesięcznych i półrocznych stawek WIBOR, w oparciu o które obliczane są raty kredytów, z poziomów ok. 0,25 proc. przed rokiem do powyżej 7 proc. obecnie.

Oznacza to, że raty niektórych kredytów hipotecznych w tym czasie mogły się podwoić. Dla przykładowego, nowego zobowiązania o wartości 400 tys. zł zaciągniętego na 30 lat, zanim RPP weszła w cykl zacieśniania, rata wynosiła ok. 1,6 tys. zł. Obecnie mogłaby ocierać się nawet o 3,5 tys. zł.

Co ważne, WIBOR z wyprzedzeniem uwzględnia przyszłe ruchy władz monetarnych, co skutkuje bardziej płaskim przebiegiem jego wzrostowej trajektorii (ścieżki). Dla przykładu: w kwietniu stawka trzymiesięczna podbiła o niemal 130 pkt bazowych, w maju wzrosła o niecałe 100 pkt bazowych, a w ostatnim miesiącu podniosła się o mniej więcej 50 pkt bazowych.

Kiedy koniec podwyżek stóp procentowych?

Rada Polityki Pieniężnej jasno zapowiedziała, że stopy procentowe będą rosnąć do momentu, w którym presja cenowa zacznie wygasać.

– Uważamy, że zbliżamy się do momentu, w którym Narodowy Bank Polski zakończy podnoszenie stóp. Sądzimy jednak, że po podwyżce w lipcu po wakacjach powinno nastąpić dalsze zacieśnianie, być może o mniejszej skali, chyba że sytuacja gospodarcza znacznie się pogorszy – prognozują analitycy Ebury.

– Całkiem niedawno realne wydawały się obawy, że koszt pieniądza w Polsce może osiągać wartości dwucyfrowe. Dziś prawdopodobieństwo, że stopy przekroczą 10 proc., wydaje się zmniejszać – wyjaśnia z kolei Sawicki.

Zdaniem eksperta, podobnie jak w ostatnich dwóch miesiącach, dzisiaj również RPP zdecyduje się na podwyżkę stóp procentowych o 75 punktów bazowych. – W obliczu hamowania gospodarki powinna to być ostatnia tak mocna podwyżka – przyznaje.

– W minionych dniach wyraźnie wzrosło prawdopodobieństwo, że RPP może zdecydować się na skromniejszy ruch, o 50 pkt bazowych, lub dokonać ostrego dostosowania finalizującego cykl. Oznacza to, że pole do dalszego pod-noszenia się rat kredytów może być już zawężone – szacuje ekspert.

Jednak zła informacja jest taka, że nie wynika to z opanowania inflacji, ale ze znacznego pogorszenia perspektyw gospodarki. W tym roku PKB Polski powinno wzrosnąć o około 4,5 proc. Na pierwszy rzut oka jest to dobry wynik, lecz przy potężnym impecie koniunktury w pierwszym kwartale (tempo wzrostu wyniosło 8,5 proc. rok do roku) oznacza on widmo technicznej recesji, czyli dwóch kolejnych kwartałów kurczenia się gospodarki z rzędu.

Ponadto Sawicki zwraca uwagę, że dynamika PKB w przyszłym roku pozostanie bardzo niska, może nie przekroczyć 2 proc. Taki scenariusz powinien znaleźć odzwierciedlenie w nowej projekcji Narodowego Banku Polskiego, a członkowie RPP będą podejmować decyzję w oparciu o jej treść.

Zdaniem Bihun, ku temu, że to koniec wzrostów stóp jest kilka przesłanek. Wśród nich wymienia m.in. widmo recesji na rynku w Polsce i w Europie oraz stabilizację cen towarów i usług konsumpcyjnych. – Przewiduje się, że cykl podwyżek zakończy się na poziomie około 6,5 proc. stopy referencyjnej (który to wskaźnik zawsze jest niższy niż WIBOR). Na rynku pojawiają się już komentarze, że szczyt podwyżek może sięgnąć 7,5 proc. – wskazuje.

Raty kredytów w górę nawet o 100 proc.

Gdy RPP postawi kropkę nad „i” w cyklu podwyżek, część polskich kredytobiorców będzie mieć raty o 100 proc. wyższe, w porównaniu do sytuacji sprzed roku, gdy koszt pieniądza był bliski zeru.

– Rata nowego zobowiązania na 500 tys. zł i okres 30 lat może wynosić nawet 4,5 tys. zł. Jeszcze we wrześniu ub. r. kredyt o takich samych parametrach miał miesięczną ratę w wysokości niespełna 2 tys. zł – wskazuje w komentarzu Sawicki.

– Zasadnicza i najgwałtowniejsza faza wzrostu rat już się dokonała. Stawki WIBOR 3M i 6M, które stanowiły najpopularniejszy punkt odniesienia dla wyliczania oprocentowania, w cyklu zacieśniania rosną z wyprzedzeniem w stosunku do stopy referencyjnej NBP. Np. stawki trzymiesięczne już teraz wynoszą 6,70 proc., ale od poprzedniego posiedzenia podniosły się o niecałe 40 punktów i powinny utrzymywać trajektorię łagodnego wzrostu – wyjaśnia.

Kiedy obniżka stóp procentowych?

– Pierwszego cięcia stóp nie należy spodziewać się wcześniej niż w końcówce przyszłego roku. Nie ma też podstaw, by oczekiwać rychłego powrotu do ery bardzo taniego pieniądza. Oznacza to, że wysokie raty kredytów przez wiele kwartałów obciążać będą nasze budżety domowe – prognozuje Sawicki.

Kiedy cykl podnoszenia stóp procentowych się zakończy? Prezes NBP przyznał podczas czerwcowej konferencji prasowej, że "nie może odpowiedzieć" ale "na pewno jesteśmy bliżej końca niż początku".

– Zbliżamy się do zakończenia cyklu podwyżek stóp procentowych. Spodziewamy się, że w lecie inflacja się ustabilizuje i zacznie spadać, wolno – mówił. – Przy utrzymaniu Tarcz Antyinflacyjnych spodziewamy się, że pod koniec przyszłego roku, w ostatnim kwartale sytuacja będzie opanowana – dodał.

– Kolejne miesiące sugerują, że inflacja będzie jeszcze nieznacznie rosnąć, ale po wakacjach będzie się stabilizować – prognozował ale jednocześnie przyznał, że w "warunkach wojennych jest wiele niepewności".

Podwyżka stóp procentowych oznacza kolejny spadek dostępnej kwoty kredytu

– Efekt jest bardzo silny, ponieważ jest połączony z działającą od kwietnia rekomendacją KNF, dotyczącą sposobu wyliczania zdolności kredytowej. Ktoś, kto w październiku 2021 r. mógł liczyć na 300 tys. zł kredytu przy okresie spłaty 25 lat, obecnie otrzyma już tylko ok. 175 tys. zł. Po majowej podwyżce stóp ta kwota jeszcze bardziej spadnie – do ok. 164 tys. zł – wyjaśnia Jarosław Sadowski, ekspert Expander.pl.

Ekspert tłumaczy również, że w przypadku kiedy "wnioskodawca posiada dzieci, to kwota będzie jeszcze niższa, ponieważ rekomendacja KNF spowodowała znaczący wzrost przyjmowanych przez banki kosztów utrzymania. Te koszty szczególnie mocno wzrosły dla rodzin z dziećmi."

Co mogą zrobić kredytobiorcy?

– Przede wszystkim proponujemy zawsze znalezienie banku z niższą stałą marżą kredytową – wskazuje Bihun. – Obecnie znajduje się ona na dużo niższym poziomie względem jesieni zeszłego roku, co powoduje obniżenie łącznego oprocentowania nawet 0,5 p.p., dając na modelowym przykładzie 300 tys. zł oszczędność w wysokości comiesięcznej raty nawet do 106 zł – wylicza.

– W dłuższej perspektywie przekłada się to na spore oszczędności. Innym sposobem może być wydłużenie obecnego okresu kredytowania, np. z 20 lat do 30 lat, który doraźnie obniży wysokość raty kredytowej, jednakże powiększy łączne odsetki kredytowe – dodaje.

Kolejną możliwością jest skorzystanie z wakacji kredytowych, co w wielu przypadkach może być dobrym momentem na podreperowanie domowego budżetu. Do każdego przypadku należy podchodzić indywidualnie, a eksperci zawsze pozostają do dyspozycji kredytobiorców lub osób, które planują zaciągnięcie kredytu.

UOKiK udostępnił na swojej stronie specjalny kalkulator finansowy, dzięki któremu można sprawdzić, jak orientacyjnie będzie się kształtować rata kredytu, gdy zwiększy się jego oprocentowanie. Ponadto można obliczyć, czy w przypadku nadpłaty bardziej korzystne będzie zmniejszenie raty, czy skrócenie okresu kredytowania. Kalkulator znajduje na stronie finanse.uokik.gov.pl.

Ile wynoszą stopy procentowe w Polsce?

Rada Polityki Pieniężnej nieprzerwanie od października 2021 roku przeprowadza serię podwyżek stóp procentowych. Ich poziom na dzień 08.06.2022 roku kształtuje się następująco:

  • stopa referencyjna - 6,00% w skali rocznej (poprzednio 5,25%),
  • stopa lombardowa - 6,50% w skali rocznej (poprzednio 5,75%),
  • stopa depozytowa - 5,50% w skali rocznej (poprzednio 4,75%),
  • stopa redyskonta weksli - 6,05% w skali rocznej (poprzednio 5,30%),
  • stopa dyskontowa weksli - 6,10% w skali rocznej (poprzednio 5,35%)

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Prezes ZPP: Polskie firmy pomogą w odbudowie Ukrainy

Materiał oryginalny: Dziś ważna decyzja dla kredytobiorców. Co zrobi Rada Polityki Pieniężnej w sprawie stóp procentowych? O ile wzrosną raty kredytów? - Strefa Biznesu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie